Międzyzdroje
Projekty realizowane z funduszy zewnętrznych

Woliński Park Narodowy, utworzony w 1960 roku, obejmuje ochroną część naj­większej polskiej wyspy - Wolin. Szczególne walory Parku to: najpiękniejszy odcinek pol­skiego wybrzeża klifowego, dobrze zacho­wane lasy bukowe i unikalna - wyspiarska delta Świny.

Do roku 1996 Park zajmował powierzchnię 4844 ha. W wyniku włączenia w jego granice obszaru 1 mili morskiej wód przybrzeżnych Bałtyku, archipelagu wysp we wstecznej delcie Świny wraz z otaczają­cymi je wodami Zalewu Szczecińskiego Wo­liński Park Narodowy stał się, jako pierwszy w Polsce, parkiem morskim, a jego obecna powierzchnia wynosi 10937 ha.

Najwięk­szym atutem tego obszaru jest jego nieby­wała wręcz różnorodność krajobrazowa. Wzgórza morenowe sięgają, tak jak w przy­padku najwyższego wzniesienia wyspy - Grzywacza, wysokości 115 m n.p.m. Strome klify przechodzą nagle w szerokie piasz­czyste plaże, a gęste, ciemne i bardzo stare bukowe lasy ustępują miejsca podmokłym łąkom w dolinach i trzcinowym wysepkom delty Świny.

W Wolińskim Parku Narodo­wym każdy może znaleźć coś dla siebie. Są tutaj bardzo ciekawe szlaki, zarówno piesze jak i rowerowe z licznymi punktami widoko­wymi, ścieżki edukacyjne, warunki do upra­wiania turystyki wodnej, a dla mniej aktywnych turystów piękne piaszczyste plaże.

Główna część Parku to wysokie moreny, bę­dące pamiątkami po ostatnim zlodowaceniu, które na tych terenach zakończyło się ok. 11 tys. lat temu. Te tereny to przede wszystkim znaczne obszary, w dużej mierze bukowych lasów, w których natrafić można na zwie­rzynę leśną. Oprócz spotykanych często dzi­ków i saren, niezwykle licznie występują tu jelenie oraz borsuki, a w koronach starych drzew zakładają gniazda największe ro­dzime ptaki drapieżne - Bieliki.

Na zboczach wzgórz, przylegających bezpośrednio do morza, nękanych jesienią i zimą przez liczne sztormy, powstały i dalej się kształtują maje­statyczne klify, na których miejscami w wyniku specyficznych warunków siedli­skowych, zadomowiło się kilka gatunków rzadkich storczyków. Poniżej, na wydmach natrafić można na wyjątkowo efektowną, ściśle chronioną roślinę - Mikołajka nad­morskiego, a przy odrobinie szczęścia spot­kamy również wypoczywającą fokę szarą lub obrączkowaną.

Po drugiej stronie opisywanych wzgórz, na­zywanych Pasmem Wolińskim, znajduje się tzw. Pojezierze Wolińskie. Z dziewięciu bar­dzo malowniczych, głównie polodowco­wych, jezior w granicach Parku znajdują się cztery: Czajcze, Domysłowskie, Rabiąż i Warnowskie.

Najgłębsze miejsca wszyst­kich tych jezior znajdują się poniżej poziomu morza tworząc tym samym tzw. kryptodep­resje. Oprócz, licznie odwiedzających te te­reny ptaków wodnych takich jak kaczki, perkozy czy kormorany, bez problemu na­trafimy również na ślady bytowania bobrów i wydr.

Niewątpliwie odróżniającą się od poprzed­nio omawianych częścią Parku, jest obszar delty Świny i sąsiadujące z nią pagórki Lu­bińsko-Wapnickie, położone bezpośrednio nad Zalewem Szczecińskim. Delta Świny jest tworem unikalnym, o wyjątkowej war­tości przyrodniczej.

Powstanie tej formy związane jest z akumulacją niesionego z prądem drobnego materiału skalnego takiego jak piasek czy muł i ił, a także późniejszym odkładaniem substancji organicznych po­chodzących z rozkładu roślin. Większość substancji mineralnych pochodzi z morza Bałtyckiego i została przyniesiona w wyniku tzw. „cofki", czyli wpychania wód morskich, napędzanych północnymi wiatrami, przez cieśninę wprost do Zalewu Szczecińskiego.

Obszar ten bywa niekiedy nazywany „wsteczną" deltą i jako taki jest obszarem niepowtarzalnym na skalę europejską. W wyniku tych procesów powstały trudno do­stępne wyspy i wysepki porośnięte głównie trzcinami i zaroślami trawiastymi. Wokół rozlewisk Świny przebiega szlak wodny, jed­nak na same wyspy wchodzić nie wolno -jest to obszar na którym niepodzielnie kró­lują ptaki.

Z około 450 gatunków spotyka­nych na terenie całego kraju, na tym niewielkim obszarze można spotkać wiele gatunków rzadkich wpisanych do „Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt". Do najciekaw­szych z nich należą omawiane już wcześniej Bieliki, które chętnie polują nad wodami Za­lewu Szczecińskiego, niezwykle rzadko spo­tykana już wodniczka, czajki, sieweczki, bataliony, ostrygojady czy należące do ro­dziny czaplowatych bąki i bączki. Wszystko to możemy podziwiać z punktu widokowego na, górującym nad tym obszarem, Wzgórzu Zielonka.

Najchętniej odwiedzanym przez turystów miejscem w Wolińskim Parku Narodowym jest Zagroda Pokazowa Żubrów. Wolińska hodowla została założona w 1976 roku. Za­groda, oprócz funkcji edukacyjnej i tury­stycznej spełnia bardzo ważną rolę w ogólnoeuropejskim programie hodowli tego największego europejskiego ssaka. Program ten zakłada nieustanną wymianę zwierząt pomiędzy hodowlami w celu zachowania jak największej puli genowej oraz czystości ga­tunkowej. W hodowli na wyspie przebywać może jednocześnie do 12 żubrów, które można podziwiać. Obecnie na terenie za­grody mieszkają również dziki, jelenie oraz bieliki, a w poprzednich latach okresowo po­jawiały się również i inne gatunki, takie jak wydra czy sarna.

Kolejnym odwiedzanym przez turystów miejscem jest, położone w samym centrum Międzyzdrojów, Muzeum Przyrodnicze Wolińskiego Parku Narodowego, w którym na powierzchni blisko 900 m2, podziwiać mo­żemy setki eksponatów związanych z przy­rodą Pomorza Zachodniego i bezpośrednio Wyspy Wolin. Muzeum jest doskonałym wyborem, dla wszystkich tych, którzy chcą choć na moment odpocząć od zgiełku i gwaru Międzyzdrojów, a którzy niekoniecz­nie mają ochotę na czasochłonne i forsowne wyprawy w głąb wolińskich lasów w poszu­kiwaniu ciszy i kontaktu z przyrodą.

Jeżeli mamy ochotę wyruszyć na wędrówkę i podziwiać naturalne piękno dzikiej przy­rody w jej całej okazałości, możemy wybrać jeden z czterech dostępnych i oznakowa­nych szlaków turystycznych, przecinających wszystkie najciekawsze tereny Parku. Ich łączna długość to ponad 50 km.

Szlakiem niebieskim przejdziemy z Między-zdrojów wzdłuż jezior Wicko Małe i Wicko Wielkie nad Zalew Szczeciński aż do poło­żonej na granicy Parku wsi Karnocice. Po drodze miniemy pozostałości poligonu do­świadczalnego broni V-3 z okresu II wojny światowej w miejscowości Zalesie. Prze­piękne jezioro Turkusowe w Wapnicy, z któ­rego do końca wojny wydobywano kredę, a którego niebywała barwa wody przyciąga obecnie rzesze turystów.

Wzgórze Zielonka, z którego rozciąga się panorama na Zalew Szczeciński i wyspy Delty Wstecznej Świny oraz jedno z najstarszych i najbardziej maje­statycznych drzew na terenie Wolińskiego Parku Narodowego, położony w połowie drogi między Zielonką a Karnocicami, „Dąb Wolinian", który w ostatnich latach silnie ucierpiał w wyniku sztormów.
Szlak zielony to trasa przez Pasmo Wolińskie, porastają je gęste lasy. Po drodze znajduje się opisywana wcześniej, Zagroda Pokazowa Żubrów, pozostałości dawnego słowiańskiego grodziska na półwyspie Czaj­cze i leżący nieopodal, mierzący 7 m obwodu, „Wydrzy Głaz".

Szlak czarny z Międzyzdrojów przez Kawczą Górę i parking „Kwasowo" łączy się ze szla­kiem zielonym w pobliżu Zagrody Pokazo­wej Żubrów.

Szlak czerwony stanowi atrakcję dla miłoś­ników wędrówek po piasku. Prowadzi wzdłuż głównego fragmentu wybrzeża kli­fowego wyspy. Przechodzi przez miejsco­wość Wisełka i biegnie dalej przez las do automatycznej latarni morskiej „Kikut", która stanowi najwyżej położone światło na­wigacyjne na polskim wybrzeżu.
Poza szlakiem znajduje się punkt widokowy na górze Gosań, dostępny z drogi prowa­dzącej z Międzyzdrojów do Wisełki, stano­wiący najwyższy punkt naszego wybrzeża i jednocześnie najwyższy aktywny klif o wy­sokości 93 m n.p.m.

Drożkowe Łąki - ścieżka przyrodnicza „Pap­rocie"- ta wyjątkowa ścieżka edukacyjna skrywa tajemniczy świat paproci oraz cały pakiet wiedzy botanicznej. Ścieżka „Papro­cie" wiedzie przez podmokłe siedlisko, w którym możemy podziwiać piękne kosaćce, firletkę poszarpaną, wiciokrzew pomorski, turówkę wonną zwaną żubrówką.

Cieka­wostką jest miejsce, w którym zobaczyć można efekty pracy bobrów, ale również bardzo rzadkie gatunki paproci: okazałego długosza królewskiego i małą paproć o za­ledwie jednym liściu asymilacyjnym - na­sięźrzał pospolity. Lokalizacja ścieżki jest wyjątkowo korzystna.

Aby do niej dotrzeć, jadąc z Międzyzdrojów w stronę Świnouj­ścia, na rondzie zlokalizowanym za Między-zdrojami należy jechać prosto ok. 200 m. Tam zatrzymujemy samochód i dalej podą­żamy już pieszo. Początkowo ścieżka pro­wadzi wzdłuż nasypu drogowego, jednak niedaleko potem skręcamy do lasu i zaczy­namy przyrodniczą przygodę.

Der Naturpark Wolin, gegründet im Jahr 1960, nimmt einen Teil der größten Insel Po­lens, Wolin, in Schutz. Die besonderen Vo­rzüge des Parks sind: der schönste Abschnitt des polnischen Steilufers, gut erhaltene Bu­chenwälder und das einzigartige insulare Swine-Delta. Bis 1996 umfasste der Park die Fläche von 4844 Hektaren. Infolge des Anschlusses von einer Seemeile des Küs­tengewässers der Ostsee, sowie der Insel­gruppe des Rückstromdeltas von Swine zusammen mit dem umgebenden Gewässer von Stettiner Haff wurde der Nationalpark Wolin als erster in Polen zum Seepark und seine gegenwärtige Fläche umfasst 10937 ha. Der größte Vorteil dieses Gebiets ist die außergewöhnliche Landschaftsvielfalt. Die Moränehügel erreichen, wie im Falle des höchsten Hügels der Insel - Grzywacz - bis zu 115 m ü. NHN. Das Steilufer geht plöt­zlich in breite Sandstrände über und dichte, dunkle, sehr alte Buchenwälder werden zu Sumpfwiesen in den Tälern und zu den mit Röhrich bewachsenen Inseln des Swine-De­Itas. Im Naturpark Wolin kann jeder etwas für sich selbst finden. Es sind hier interes­sante Routen, sowohl für Radler als auch Fußgänger, mit zahlreichen Aussichtspun­kten, sowie edukative Wanderwege, Bedin­gungen für Wassertouristik, und für die wenig aktiven Touristen schöne San­dstrände zu finden.

Der Hauptteil des Parks sind hohe Moränen - „Andenken" nach der letzten Vereisung, die auf diesen Gebieten vor ca. 11000 Jahre beendete. Diese Gebiete bestehen aus gro­ßen Flächen von vor allem Buchenwäldern, in denen Waldtiere zu treffen sind. Außer den Wildschweinen und Rehen, denen man hier oft begegnet, gibt es auch zahlreiche Hirsche und Dachse. In den alten Baumkro­nen bauen hier die größten einheimischen Raubtiere, Seeadler, ihre Nester. An den Hängen der Hügel, die direkt ans Meer an­grenzen und im Herbst oder Winter von häufigen Stürmen geplagt werden, entstan­den und entstehen weiterhin majestätisch Kliffe, an denen stellenweise, infolge der spezifischen Bedingungen, einige Gattungen von raren Orchideen „angesiedelt" sind. Da­runter, auf den Dünen, kann man eine au­ßergewöhnlich eindrucksvolle unter strengem Schutz stehende Pflanze beo­bachten, nämlich Stranddistel, und wenn man Glück hat auch eine sich erholende Ke­gelrobbe oder Ringelrobbe.

An der anderen Seite der erwähnten Hügel, auch Woliner Gebirgszuggenannt, befindet sich die sogenannte Woliner Seenplatte. Aus neun echt malerischen, vor allem post­glazialen Seen befinden sich vier innerhalb Parkgrenzen: Czajcze, Domystowskie, Ra­bigi und Warnowskie. Die tiefsten Stellen von all diesen Seen befinden sich unter dem Meeresniveau und bilden die sogenannten Pseudolandsenken. Außer den zahlreichen Wasservögeln, die dieses Gebiet oft besu­chen, wie Enten, Haubentaucher oder Kor­morane, stoßen wir problemlos auf die Spuren von Bibern und Fischottern.

Der Teil des Naturparks, der sich zweifellos von den oben beschriebenen unterscheidet, ist das Gebiet des Swine-Deltas und die an­grenzenden Lubińsko-Wapnickie Hügel, die direkt am Stettiner Haff situiert sind. Das Swine-Delta ist das einzigartige Gebilde vom außergewöhnlichen naturwissenschaftl i­chen Wert. Die Entstehung dieses Gebildes ist mit der Ablagerung des durch den Strom getragenen kleinen Steinmaterials wie Sand oder Schluff und Lehm verbunden, sowie mit der späteren Ablagerung von organischen Substanzen aus Verwesung der Pflanzen. Die meisten Mineralien stammen aus der Ostsee und wurden infolge des sogenan­nten Kehrwassers, d.h. wenn das durch Nor­dwinde getriebene Seewasser flussaufwärts durch die Meerenge ins Stettiner Haff kehrt, gebracht. Dieses Gebiet wird öfters Rück­strom-Delta genannt und ist als solches Unikum in Europa. Infolge der oben-bes­chriebenen Prozesse entstanden schwer er­reichbare kleine und größere Inseln, vorwiegend mit Röhricht bewachsen. Um das Schwemmland von Swine herum ver­läuft ein Wasserweg, das Betreten der In­seln selbst ist jedoch verboten - auf diesem Gebiet herrschen die Vögel. Aus den 450 in Polen vorhandenen Gattungen, kann man auf diesem kleinen Gebiet viele rare Gat­tungen beobachten, die in „Das Polnische Rote Buch der Tiere" eingetragen sind. Zu den interessantesten gehören die schon oben erwähnten Seeadler, die gerne am Ge­wässer von Stettiner Haff jagen, sehr schwer zu begegnen sind außerdem Seggenroh­rsänger, Kiebitz, Regenpfeifer, Kampfläufer, Austernfischer, oder zur Familie der Reiher gehörende Rohrdommeln und Zwergdom­meln. All dies ist aus dem Aussichtspunkt auf dem über dem Gebiet ragenden Zielonka­Hügel zu bestaunen.

Der von den Touristen meist frequentierte Ort in Naturpark Wolin ist das Wisentge­hege. Die Woliner Zuchtstätte wurde 1976 gegründet. Das Gehege ist, außer Bildun­gsfunktionsort und Attraktion für Touristen, ein wichtiges Element im europaweiten Pro­gramm der Zucht von diesem größten euro­päischen Säugetier. Im Rahmen des Programms werden die Tiere kontinuierlich zwischen den Zuchtstätten ausgetauscht, was zum Ziel hat, genetische Diversität und Gattungsreinheit zu erhalten. In der Zuch­tstätte auf der Insel können gleichzeitig 12 Tiere verweilen, die man bewundern kann. Zur Zeit wohnen auch auf dem Gebiet des Geheges Wildschweine, Hirsche, Seeadler, und in den vorigen Jahren gab es dort vorü­bergehend andere Gattungen wie Fischotter oder Reh.

Der weitere von Touristen besuchte Ort ist das im Zentrum von Misdroy situierte Natur­museum des Naturparks Wolin, in dem man auf der Fläche von 900 m2 Hunderte von Ausstellungsstücken sehen kann, die mit der Natur von Westpommern und der Insel Wolin verbunden sind. Das Museum ist die ideale Wahl für diejenigen, die sich vom Ge­tümmel und Lärm in Misdroy abgrenzen und sich ausruhen wollen, die aber keine Lust auf zeitaufwendige und anstrengende „Expedi­tionen" tief in die Woliner Wälder auf der Suche nach Ruhe und Kontakt mit der Natur haben.

 

Wenn wir Lust haben zu wandern und die Schönheit der wilden Natur in aller Pracht und Herrlichkeit zu bewundern, können eine der vier markierten Wanderrouten wählen, die durch alle interessantesten Regionen des Parks führen. Die Gesamtlänge der Routen beträgt 50 km.

 

Die blaue Route führt aus Misdroy entlang der Seen Große Wicko und Kleine Wicko an Stattiner Haff bis zu Dorf Karnocice, das an der Grenze des Park situiert ist. Unterwegs gehen wir an V3-Übungsplatz aus den Zeiten des Zweiten Weltkrieges in der Ortschaft Za­lesie vorbei. Der Türkissee, wo sich bis zur Kriegszeit Kreidegrube befand, zieht heutzu­tage dank seiner originellen türkisblauen Farbe Touristenmengen an. Der Zielonka­ Hügel bietet einen Rundblick auf Stettiner Haff und die Inseln der Swine-Delta, sowie auf einen der ältesten der Bäume auf dem Gebiet des Naturparks Wolin, d.h. auf den halbwegs zwischen Zielonka und Karnocice wachsenden Eichenbaum Wolinianin, der in den letzten Jahren infolge der Stürme schwere Schaden erlitt.

Die grüne Route führt durch Wollner Ge­birgszugund seine dichte Wälder. Unterwegs befinden sich das oben-beschriebene Wisen­tgehege, die Reste einer slawischen Wall­burg auf der Halbinsel Czajcze und der nahe liegende Felsblock „Fischotter-Felsblock".

Die schwarze Route aus Misdroy durch Kawcza Góra und Parkplatz „Kwasowo" ver­bindet sich mit der grünen Route in der Nähe von Wisentgehege.

Die rote Route ist für die Liebhaber der Wanderungen auf dem Sand besonders at­traktiv. Sie führt den Hauptabschnitt der Steilküste der Insel entlang. Sie verläuft durch die Ortschaft Wisełka und weiter durch den Wald zum automatischen Leuch­tturm „Kikut", der das am höchsten situierte Leuchtfeuer der polnischen Küste ist.

Außerhalb der Route befindet sich der Aus­sichtspunkt auf dem Berg Gosaii, zugänglich mit dem Weg aus Misdroy nach Wisełka. Der Berg ist der höchste Punkt unserer Küste und zugleich das höchste aktive Kliff mit der Höhe 93 m ü. NHN.

Drożkowe Łąki - diese einzigartige Bildun­gsroute verbergt die geheimnisvolle Welt der Farne sowie eine Fülle von botanischem Wissen. Die Farne-Route führt durch das Feuchthabitat, wo schöne Schwertlilienge­wächse, die Kuckucks-Lichtnelke, das Wald-Geißblatt oder das Duftende Mariengras -auch Bisongras genannt - zu bewundern sind. Interessant ist dazu der Platz, wo man die Effekte der Arbeit von Bibern beobach­ten kann, sowie rare Farngattungen: den prächtigen Königsfarn und einen kleinen Farn mit nur einem Ernährungsblatt - die Gewöhnliche Natternzunge. Die Situierung der Route ist äußerst günstig. Um zu ihr zu gelangen soll man, wenn man aus Misdroy in Richtung Swinemünde fährt, an der Kreu­zung mit Kreisverkehr hinter Misdroy 200 m geradeaus fahren. Dort hält man das Auto und geht weiter zu Fuß. Am Anfang führt die Route Straßendamm entlang, jedoch nach einigen Metern biegt man in den Wald und das Naturabenteuer beginnt.

Woliński National Park, founded in 1960, covers under protection a part of the biggest Polish Island - Wolin. Special park assets in­clude: the most beautiful fragment of the Polish cliff coast, well preserved beech wood and unique insular Delta of the River

Till 1996, the park occupied an area of 4844ha. As an area of 1 sea mile of the Bal­tic inshore water, including an archipelago of islands in the Reverse Delta of the River Swina together with surrounding waters of the Szczecin Lagoon, Woliriski National Park has become, as the first in Poland, a ma­ritime park covering at present the area of 10937 ha. The greatest value of this area is its unprecedented landscape diversity. Mo-raine hills reach, as in the case of the highest hil I on the Island - Grzywacz, the height of 115 m above the sea level. Steep cliffs sud­denly turn into wide sandy beaches, and dark, thick and old beech woods give way to marshy meadows in valleys and reedy islets in the delta of the River Swina.Woliriski Na­tional Park appears to meet every taste. This is a place of most interesting routes, for both hiking and cycling, with numerous beauty spots, educational paths, conditions to practice water tourism, and for less active tourists - beautiful sandy beaches.

The main part of the park is occupied by high moraines being the mementos of the last glacial period, which ended about 11 thou­sand years ago in this region. They cover ma­inly a vast area of beech forests where game can be found. Apart from the commonly met wild boars and roe deer, deer and badgers appear in exceptionally large numbers, while white-tailed eagles - native predatory birds - form their nests in tree crowns. On cliff slo­pes directly adjacent to the sea, beset during autumn and winter with numerous storms, majestic cliffs have been formed and are stili being moulded where, as a result of specific habitat conditions, few species of orchids have settled in. Below, while on dunes, one may come across an exceptionally stunning and strictly protected plant - sea hol ly, and with a bit of luck one may also spot a grey or ringed sea I getting some rest.

On the other side of the described hills, cal­led Pasmo Wolińskie, there is Wolińskie Lake District. Among the nine utmost pictu­resque, mainly postglacial lakes, four remain within the park area: Lake Czajcze, Lake Do­mysłowskie, Lake Rabiąż and Lake War­nowskie. The deepest points of the lakes are below the sea level, creating at the same time the so-called cryptodepression. Apart from the frequentlyvisited water birds such as ducks, grebes and cormorants, one will find traces of habitats of beavers and otters. Undoubtedly, a part of the park that distin­guishes itself is the area of the delta of the River Świna and adjacent Lubińsko-Wap­nickie hills, situated directly by the Szczecin Lagoon. The delta of the River Świna is a uni­que creation of exceptional natural values. The creation of such form is connected with the accunnulation of current-driven fine rock material such as sand, silt and loam, as well as subsequent deposits of organic substan­ces of plant decay.

Most of the mineral substances come from the Baltic Sea and have been brought as a re­sult of the so-called backwater, i.e. forcing sea water driven by northern winds by the strait directly into the Szczecin Lagoon. This area is sometimes cal led 'reverse' delta and as such it constitutes a unique area an the European scale. In the aftermath of those processes, islands and islets that are hardly accessible have been created, covered ma­inly with reeds and grassy brushwood. Aro­und the River Swina overflow areas, there runs a water trail, though one may not enter the islands as they are reigned supreme by birds. Among approximately 450 species found at the area of the whole country, here one maycome across numerous rare species entered into the "Polish Red Data Book of Animals". The most interesting ones are the already mentioned white-tailed eagles preying wi II ingly above the Szczecin Lagoon, unusually rare aquatic warbler, lapwings, lit­tle ringed plovers, ruffs, oyster catehers, or heron family - European bitterns and little bitterns. All of them can be admired from a beauty spot towering over the area - Zie­lonka Hill.

The most frequently visited place in the Wo­liński National Park is Bison Display Enclo­sure. The Wolin breeding farm was founded in 1976. The enclosure, apart from its tou­rist and educational role, plays a very signifi­cant role in the European breeding programme of this biggest European mam­mal. The programme provides for a conti­nuous exchange of animals between breeding places for the purpose of preser­ving the greatest gene pool and species pu­rity. The premises may simultaneously house 12 bison to be admired. At present, the enclosure is also settled by wild boars, deer and white-tailed eagles, while in pre­vious years, it also housed other species such as otters and roe deer.

The next place visited by tourists is the Mu­seum of Nature of Woliński National Park located in the very centre of Międzyzdroje, where at the area of almost 900m2 one may admire hundreds of exhibit items connected with nature of the West Pomerania and Wolin Island. This is a perfect choice for those who craye for escaping for a moment from the hustle and bustle of Międzyzdroje without the need for timely and strenuous trips into the depths of Wolin forests in pur-suit of quiet and contact with nature.

Those who yearn for embarking on a trip and admiring natural beauty of wild nature in its entire glory may choose one of the four available and marked tourist trails, running across al I of the most beautiful parts of the park. Their total length stretches over 50 km.

The blue trail leads from Międzyzdroje along Lake Wicko Małe and Lake Wicko Wielkie to the Szczecin Lagoon, tul Karnocice village situated at the border of the park. On the way one will pass by the remains of experi­mental V-3 cannon from WWI I in Zalesie, marvellous Lake Turkusowe in Wapnica, where chalk was mined till the war and whose exceptiona I current colour attracts crowds of tourists, Zielonka Hill, with its view over the Szczecin Lagoon and islets of the delta of the River Świna, as wel I as one of the oldest and most majestic trees of Wo­liński National Park area - `Wolinian Oak Tree' - located in the middle of the road bet­ween Zielonka and Karnocice. The tree has been strongly affected by storms during the last years.

The green trail leads through Pasmo Woliń­skie, covered with dense forests. The trail runs across the already mentioned Bison Display Enclosure, the remains of the former Slavic town on the Czajcze Peninsula and the nearby located, 7 meters wide, "Otter Stone".

The black trail from Międzyzdroje through Kawcza Mountain and "Kwasowo" parking connects with the green trail in the vicinity of Bison Display Enclosure.

The red trail is attractive for lovers of sand walks. It leads along the main fragment of the cliff coast of the island. It runs through Wisełka and stretches further through the forest to the automatic „Kikut" I ighthouse, which gives the highest navigating light on the Polish coast.

Apart from the trail, there is a beauty spot located on the Gosań Mountain, accessible from the road leading from Międzyzdroje to Wisełka, being the highest point of the coast and at the same time the highest active cliff of 93m above the sea level.

Drożkowe Łąki Nature Reserve - „Ferns" natural path - this exceptional educational path enshrines in mystery the world of ferns and the whole package of botanical know­ledge. The „Ferns" path runs through a mar­shy habitat where one may admire beautifu I irises, ragged robin, woodbine, and Hieroch­loe odorata called sweet grass. The place is a veritable curiosity as one may witness ef­fects of beaver activity, rare fern species: im­pressive royal fern and a small fern with only one assimilative leaf - adder's-tongue. The trail location is exceptionally favourable. To access it, when driving from Migdzyzdroje to Swinoujkie, at the roundabout located behind Migdzyzdroje, one has to drive stra­ight for about 200 m. Stop the car and conti­nue the trip on foot. At first the trail runs along the road embankment, but soon it en­ters the forest, setting you off on a natural adventure.


Publikacja

Monografia Międzyzdrojów


Film